Kategoriler: Gemi Ders Notları

ECDIS Nedir? Nasıl Çalışır?

Bu yazımızda denizcilikte sıkça kullanılmakta olan bir cihazdan bahsedeceğiz. ECDIS Nedir? Yani Elektronik Harita Gösterim ve Bilgi Sistemi. Yazımızın sonunda bu cihazın ne olduğu, çalışma prensibi ve ne amaçla kullanılır gibi bazı sorularınızın yanıtlarını bulmuş olacaksınız.

İsterseniz öncelikle bu elektronik haritanın tam olarak ne olduğu sorusunun yanıtlarını arayalım.

ECDIS Nedir? Nasıl Çalışır?

Gemiye yeni gelmiş birisinin Ecdis Nedir diye soracağı soruya “Elektronik Harita Gösterim Sistemi (Electronic Chart Display System) yani  Köprüüstünde bulunan bütün elektronik seyir cihazlarının bilgilerini almaya elverişli ve geminin posizyonunu ekranda gösterebilen bir cihaz anlamına gelmektedir” demek şüphesiz ki çok da faydalı olmayacaktır. Onun yerine kısaca Elektronik harita tabiri kullanmak daha pratik ve akılda kalıcı olacaktır. İki farklı Elektronik Harita Gösterim Sistemi mevcuttur bunlar;

  • ECDIS (Elektronik Harita Gösterim ve Bilgi Sistemi) bu sistem IMO/SOLAS kurallarını karşılayan sistemdir.
  • ECS (Elektronik Harita Sistemi – Electronic Chart System) bu sistem IMO/SOLAS kurallarını karşılayabilen bir sistem değildir.

Kelime anlamı olarak Elektronik Harita Gösterim ve Bilgi Sistemi (Electronic Chart Display and Information System)’ dir. Yalnızca elektronik harita gösteren bir cihaz değil, aynı zamanda Köprü Üstünde bulunan birçok seyir cihazından aldığı bilgilerle seyir emniyeti sağlayan bir destek cihazıdır.

Günümüzde ECDIS’ e DGPS, Radar, İskandil (Echo Sounder), AIS, Cayro Pusula (Gyro Compass), Parakete (Dopler Speed Log), Navtex cihazları bağlanabilmektedir. Bu özellikler ile Köprü Üstü seyir zabitine ve özellikle Kaptanlara seyir güvenliği açısından kolaylık sağlamaktadır.

ECDIS Tarihsel Gelişimi

Uluslararası Hidrografi Ofisi (IHO) ve Uluslararası Denicilik Örgütü (IMO) nün 1980 yıllarında başlatmış olduğu çalışmalar doğrultusunda elektronik haritaların emniyetli seyir amacı ile kullanımına ve elektronik haritaları ekrana yansıtacak seyir cihazlarının geliştirilmesine ilişkin çalışmalar başlatılmıştır.

Yapılan çalışmaların hedefi, denizcilerin kâğıt ortamda alışık olduğu standart, kalite ve güvenilirlikten vazgeçilmeksizin, seyir emniyetini artırmaktır.

ECDIS Standartları Nelerdir?

Elektronik Harita cihazı, IMO ECDIS PERFORMANS STANDARDI’ ında (IMO Talimatı MSC.232(82)) yer alan tüm gerekleri karşılamak zorunda olup, IEC(International Electrotechnical Commision) tarafından, IMO Performans Standartları temel alınarak geliştirilen test prosedürünü geçmiş olmalıdır. Test sonucu alınan “Tip Onayı – Type Approve” ECDIS’ in yasal olarak IMO gereklerini karşıladığını gösterir.

“Elektronik Harita Gösterim ve Bilgi Sistemi (ECDIS) yeterli bir yedekleme özelliği olan SOLAS 1974 V/19 ve V/27 kurallarını karşılayabilen güncel harita sistemine sahip seyir bilgi sistemidir”

Uluslar arası Denizcilik Örgütü IMO’ nun 2009 senesi 26 Mayıs ve 5 Haziran arasında gerçekleştirdiği 86’ ıncı sezon bildirisinde ECDIS ile ilgili olarak aşağıdaki metni şöyledir;

IMO  – SOLAS Bölüm 10 Kural: 19.2

2.1  Tonaj ve büyüklerine bakılmaksızın, bütün gemiler, aşağıdaki ekipman ve sistemlere sahip olacaktır;

2.1.4  Geminin planlanmış olan seyirle ilgili rotalarının sergilendiği ve seyir süresince mevkinin izlenebildiği notik haritalar ve yayımlar; Elektronik Harita ve Gösterim Sistemi (ECDIS)’nin, bu alt paragraftaki harita bulundurulmasına ilişkin gerekliliği karşıladığı kabul edilir.

2.1.5  Alt paragraf 2.1.4’ teki fonksiyonel gerekliliğin tamamen veya kısmen elektronik araçlarla karşılamakta olduğu durumlarda, sözkonusu sistemin yedeklemesine ilişkin düzenlemeler.

ECDIS İçin Gerekli Olan Eğitimler

Ecdis Nedir sorusunun cevabını yukarıda detaylıca öğrendik. Peki ECDIS çalışma prensibini ve nasıl çalıştığını öğrenmemiz, bizim bu ekipmanı yetkin şekilde kullanmamıza yetiyor mu? Tabiki hayır. Bu cihazı da kullanabilmek için belli başlı eğitimlerden geçmek ve yeterlilik sahibi olduğumuzu belgelememiz gerekmektedir.

Uluslar arası kurallara göre bu ecdis sistemini kullanabilmek için tüm Kaptan ve Zabitlerin yeterli eğitimi alıp IMO model kurs (1.27) generic sertifikasına sahip olmaları gerekmektedir. Eğer geminiz bir Elektronik Harita ile donatılmış ise donatanın bu cihazı kullanacak olan personelin yeterli eğitimi almış olduğuna ve ilgili sertifikalara sahip olduğuna emin olmalıdır.

Ayrıca sadece IMO model kurs (1.27) generic sertifikasına sahip olmak yetmemekle birlikte Kaptan ve Zabitlerin bulunduğu gemilerde hangi marka cihaz var ise o cihazla ilgili Type Specific Eğitimi almış olmalarıda zorunludur.

Type Specific Eğitimi IMO model course kadar önem arz etmektedir, çünkü gemiye katılacak olan Kaptan ve Zabitlerin gemiye katıldıklarında daha önce ilk kez kullanmış olacakları bir cihazla karşılaşma riski oldukça fazladır.

Bu durum geminin seyir emniyetini riske atmak demektir, bu nedenle gemiye katılmadan önce Type Specific Eğitimlerinin de alınmış olması ve bu sertifikaya da sahip olmanız gerekmektedir.  Bununla birlikte gerekli eğitimleri aşağıda sıralayabiliriz;

  • IMO model course (1.27)
  • Type Specific Training

ECDIS Ne Zaman Zorunlu Olacaktır?

1 Temmuz 2012 tarihinden itibaren 500 gross tonage ve üzerindeki bütün gemiler bir elekronik harita ile donatılmış olmalı ve buna bağlı olarak da bir yedekleme (backup) sistemi de bulundurmalıdır.

Diğer gemiler ise tonajlarına ve türlerine bağlı olarak belirtilmiş olan zaman aralıklarındaki ilk denetlemerinde bir cihaz ile donatılmış olmalı ve buna bağlı olarak da bir yedekleme (backup) sistemi de bulundurmalıdır.

Sadece tam olarak onaylı bir elektronik harita cihazı kâğıt haritaların yerine kullanılabilir. Bununla birlikte bazı bayrak devletlerin bu dijital cihazın kullanımının kâğıt haritaların yerini alabilmesi için kendine özgü kurallar vardır.

Bu yazının güncellendiği tarih Kasım 29, 2019 22:38