Gemici Bağları

Denizcilik mesleğinde kullanılan gemici bağları, değişik tip ve boyuttaki yerleri bağlamak amacı ile halatların bedenlerine veya çımalarına özel şekillerde atılan düğümlerdir. Şimdi burada da bilmediğiniz terimlerin ne olduğu sorusu aklınıza gelecektir. İsterseniz öncelikle bunların tanımlamalarını yaparak konumuza giriş yapalım.

Gemici Bağları ve Tanımlar

Deniz bağlarını anlatırken çıma, halat bedeni gibi bazı meslek terminolojisinden kelimelerden bahsettik. Çıma için halatın uç kısmına verilen, halka biçimindeki uç kısmıdır. Halat bedeni ise halatın yükü taşıyan kısmına verilen isimdir. Aşağıdaki resimlerden de kolaylıkla anlaşılabilir.

Çıma Ne Demek?

Gemici Bağları ve Yapılışları

Kullanım amaçları, yapısı, dayanıklığına göre çok fazla gemici bağları ve çeşidi bulunmaktadır. Hatta belirli bir bağın kullanım yerlerine ve kolaylıklarına göre bile farklı çeşitleri olabilmektedir. Aşağıda gemici bağları tiplerini ve gemici bağı nasıl atılır konusunda uygulamalı videolar bulacaksınız.

Gemici Bağları ve Çeşitleri

Gemilerde kullanılan bağların en temel özellikleri halatı gerektiği zaman istenilen yere kolayca ve sağlam şekilde bağlamak, sonra da kolay şekilde, işi bilmeyen birisi tarafından bile kolayca açabilecek şekilde bağlanmış olmalarıdır.

Son zamanlarda genellikle süsleme amaçları ile de kullanılıyor olsalar, denizcilik ile ilgilenenlerin, özellikle de yelkencilik ile uğraşanların, bu bağları bilmeleri en olmadık zamanda hayatlarını kurtarabilir.

Aşağıda gemici bağları ile ilgili detaylı açıklamalar ve resimlere yer vererek, bu bağların nasıl oldukları ile ilgili aklınızda fikir oluşmasını sağlayalım isterseniz.

Kazık Bağı

Bağlanacak halatın bağlama payı ayrıldıktan sonra bağ yapılacak yere, çımayla üstten bir volta alınır. Alttan gelen çıma, beden üzerinden çapraz şekilde alınıp çıma bağlanacak yerin altından dolaştırıldıktan sonra, çapraz bedenin altından alınır ve çıma suga edilmek suretiyle bağ tamamlanır. Vasıta ve usturmaça parimalarını , vardavela puntellerine bağlamakta kullanılır.

Kazık Bağı Nasıl Atılır

Çifte Kazık Bağı

Kazık bağı yapıldıktan sonra, çapraz bedenin altından ikinci bir volta daha alınarak yapılan bağ suga edilmek suretiyle tamamlanır. Kazık bağının daha sağlam olması için yapılan bağdır. Kazık bağının kullanıldığı yerlerde kullanıldığı gibi yelken ve tenteleri tente tellerine gergin bir şekilde bağlamakta da kullanılır.

Foralı Kazık Bağı

Kazık bağı yapıldıktan sonra, alttan gelen çıma, uzun bırakılarak doblin yapılır. Bu doblin çıma çapraz bedenin altından geçirilerek suga edilir. Kazık bağı ile aynı yerlerde kullanılır. Fakat daha kolay fora edilebilmesi için foralı kazık bağı kullanılır.

Sancak Bağı

Bağlanacak iki çımadan bir tanesine küçük bir doblin kasa yapılır. Diğer çıma, bu doblin kasanın altından ve içinden geçirilir. İkinci işlem olarak çıma, doblin kasanın etrafından dolaştırılır ve doblin kasa ile kendi bedeni arasına sokulur. Çıma ve uzun beden suga edilmek suretiyle bağ tamamlanır. Fırdöndüsü bulunmayan sancak savlolarını 13 sancaklara bağlamakta veya bir halatın çımasının, diğer bir halatın kasasına eklemekte kullanılır. Sıkışmaya yatkın bir bağ olduğundan forası da zordur.

Çifte Sancak Bağı

Sancak bağı yapıldıktan sonra doblin kasa ile üst bedenin arasından geçen çıma, alttan ikinci defa dolaştırılır, çıma ile bedeninin beraber boşu alınarak bağ sıkıştırılır. Sancak bağının kullanıldığı yerlerde kullanılır, sancak bağının daha kuvvetli olması için yapılır. Yelken iskotalarını, iskota yakalarına bağlamada bu bağ kullanıldığından diğer bir adı da iskota bağıdır.

Foralı Sancak Bağı

Sancak bağının yapılması sırasında, doblin kasa ile bedenin altından alınan çima, doblin yapılarak aynı yerden geçirilerek çimaların suga edilmesiyle bağ tamamlanır. Yağışlı havalarda ve sert rüzgârlarda, sancak bağı sıkışacağından, forasında kolaylık sağlamak amacıyla yapılan bağdır.

Yoma Bağı

Halat çımaları yan yana getirilir, birbiri üzerine yarım volta alınır. Çımalar geriye doğru döndürülüp tekrar yan yana getirilir. Altta kalan çıma, üstteki çımanın üstünden içeri doğru çekilerek bağ tamamlanır. Çımalar beden üzerine piyanlanır. Aynı burgatada olmayan iki halatı birbirine eklemekte kullanılan bağdır.

Çifte Yoma Bağı

Bağlanacak halatın sol taraftaki bedeni altta, çıması üstte olmak üzere bir kroz yapılır. Sağdaki halatın çıması krozun üst ortasına doğru uzatılır. Uzatılan bu çıma, soldaki bedenin altından kroz çımasının üstünden ve krozun altından alınmak suretiyle bağ tamamlanır. Her iki çıma bedenler üzerine piyanlanır. Yoma bağının kullanıldığı yerlerde kullanılır, daha sağlam olması için yapılır.

Mezevoltalı Yoma Bağı

Bağlanacak olan iki halatın çımaları, yapılacak bağa yetecek uzunlukta olmak üzere yan yana getirilir. Sağdaki halatın çıması ile soldaki halatın bedeni üzerine iki mezevolta alınır. Soldaki çıma ile de sağdaki halatın bedeni üzerine iki mezevolta alınarak yapılır. Daha sonra ise çımalar beden üzerine piyanlanır. Gemilerin sahile veya şamandıraya bağlamak üzere kurtağızlarından ve loçalardan verecekleri halatları birbirine bağlamakta kullanılır.

Yoma Bağı Nasıl Atılır?
Mezevoltalı Yoma Bağı

Çürük Bağı

Zedelenmiş/çürümüş halat bedeninin o kısmı ortada kalacak şekilde, aynı beden ile sağa ve sola iki doblin yapılır. Sağdaki uzun beden ile sağdaki dobline, soldaki uzun beden ile soldaki dabline birer mezevolta alınır. Doblin başları, uzun beden üzerine piyanlanır veya krozlardan birer kavale geçirilmek suretiyle sıyrılmaları önlenerek bağ tamamlanır. Bir halatın boyunu kısaltmak veya halatın bedeni üzerindeki zedelenmiş/çürümüş kısmı kesmeden halatı kullanmak için yapılan bağdır.

Camadan Bağı

Bu bağı yaparken bağlanacak çımalar düğümde olduğu şekilde, çımalar alttan ve üstten alınmak suretiyle birbirine yarım volta atılır. Daha sonra bu yarım voltanın üzerinde çımalar tekrar yan yana getirilerek, bir yarım volta daha atılarak bağ tamamlanır. Dikkat edilecek husus; ikinci yarım voltalar alınırken, çımaların ilk voltalarda girmiş olduğu yerden çıkmaları gerekmektedir. Yelkenleri camadana vurmak için yelken yüzeylerinin küçültülmesinde, camadan kamçılarını birbirine bağlamakta kullanılır. Fora olmaya çok yatkın bir bağ olduğundan; iki halatın birbirine eklenmesinde kullanılması pek tavsiye edilmez.

Burmalı Camadan Bağı

Camadan bağında olduğu gibi çımalar yan yana getirilir. Birbirlerine iki volta alınırlar. Çımalar geriye döndürülür. Sağdaki çıma, soldakinin üzerine yatırılarak birincide olduğu gibi aynı şekilde iki volta daha alınmak suretiyle yapılır. Bunda da camadan bağında olduğu gibi çımaların aynı yerden çıkmasına dikkat edilmelidir. Camadan bağının daha sağlam olması için yapılan bir bağ olup camadan bağı ile aynı yerlerde kullanılır.

Kropi Bağı

Bağ yapılacak halatın bedenine yakın bir yere bir kuruz kırılır. Çıma, uzun bedenin arkasından dolaştırıldıktan sonra, krozun üstünden içine geçirilerek, boşu alınmak suretiyle yapılır. Bir halat çımasının makara veya geçirildiği bir delikten çıkmasını önlemek için, o halatın bedenine yapılan bağdır.

Anele Bağı

Halatın çıması anelenin üzerinde alınarak bir volta atılır. İkinci işlem olarak; alttan gelen çıma, gemiden gelen beden üzerine iki veya üç mezevolta alınarak yapılır. Bir halatın çımasını, aneleye veya mapaya bağlamakta kullanılan bağdır.

İzbarço Bağı

İstenilen büyüklükte kasa yapma payı göz önüne alınarak beden üzerine bir kuruz kırılır. Kasa büyüklüğünü oluşturan doblin yapıldıktan sonra çıma, krozun altından yukarıya alınmak suretiyle uzun bedenin altından, krozun üstünden içeriye doğru kasa doblinin yanına getirilir. Beden ve çımanın boşları alınıp çıma kasa bedenine piyanlanır. Kasası olmayan halat ve incelerin çımalarına, acil kasa oluşturmak amacıyla yapılan bağdır.

Çifte İzbarço Bağı

Bağ yapılacak halatın çımasına, iki kasa uzunluğu dikkate alınarak gerekli pay bırakılır. Uzun beden üzerine bir kroz alınır. Halatın çıması, bu krozun altından dablin kasalar oluşturmak üzere iki defa geçirilir. Çıma yukarıdan gelen uzun bedenin altından, krozun içerisinden alınır. Uzun beden ile çımanın sıkıca boşları alınıp bağ tamamlanır. Gemilerde baca, direk, dikme gibi yüksek yerlerde bakım/tutum ve tamirat yapmak için kandilisa tahtasının olmadığı durumlarda işlerin yapılabilmesi amacıyla donatılmış halat çımalarına yapılan bağdır.

Foralı İzbarço Bağı

Foralı izbarço bağının yapılışı; izbarço bağının yapılışının aynı olup tek farkı, çıma krozun içersine dablin olarak sokulmak suretiyle yapılır. Çıma, bedene sokulan doblinde kasa bedenine piyanlanır. Yapılan izbarço bağının çabuk ve kolay fora edilmesi için yapılan bağdır. İzbarço bağının kullanıldığı yerlerde kullanılır.

Doblin İzbarço Bağı

İzbarço bağında olduğu gibi kasa büyüklüğü dikkate alınarak doblin beden üzerine bir kroz alınır. Doblin çıma, bu krozun altından içeri doğru sokulur. Doblin çımanın içerisinden el uzatılarak kasa bedeni tutulur. Doblin çımanın içerisinden, kasa bitinceye kadar yukarıya çekilir. Doblin çıma, bedenin altından alınarak doblin kasa ile uzun bedenin boşları alınarak bağ tamamlanır. Aborda olan gemilerin sert havalarda doblin olarak verdikleri halatların, doblin çımalarına yapılan bağdır.

Sugalı İzbarço Bağı

Bağ yapılacak halatın çımasına uzun bir doblin yapılır. Çıma, uzun bedenin altından üstüne doğru alınarak kendi bedeni üzerine bir kroz yapılır. Çıma, bu krozun altından içeri geçirilip kasa bedeninin altından aynı krozun tekrar üstünden içerisine alınmak sureti ile bağ tamamlanır. Deniz üzerindeki herhangi bir cismin, kement şeklindeki bir halat ile yakalanabilmesi için yapılan bağdır.

Branda (Denk) Bağı

Sarılan bir brandanın baş tarafından, bir çıması kasalı bir ince branda denginin altından dolaştırılır. Kasasız çıma, kasalı çımanın içerisinden geçirilmek suretiyle sıkıştırılır. İncenin bedeni ile branda üzerine muayyen aralıklarla mezevoltalar alınarak yapılmış olur. Çıma, kendi bedeni üzerine iki volta alınmak sureti ile bağ tamamlanmış olur. Tente ve branda gibi denk yapılacak malzemeleri bağlama işlerinde kullanılır.

Gizli Piyan Bağı

Piyan yapılacak beden üzerine, piyan yapmada kullanılacak malzeme, doblin olarak yatırılır. Ispavlo veya gırcalanın bedeni, halatın bedeninden çımasına doğru ve doblinin üzerinden olmak üzere, düzgün olarak sarılır. Piyanda kullanılan ıspavlo veya gırcalanın çıması, dobblin içinden üstten aşağı doğru alınır. Daha sonra çımalar karşılıklı çekilerek boşları alınmak suretiyle piyan tamamlanır. Fazla kalın olmayan kesilmiş halatların çımalarına flasalanmayı önlemek için yapılır.

Gemici bağları yazımın ilk kısmında da belirttiğim gibi özellikle tekne ve yatçılıkta çok daha fazla bir öneme sahip.

Yorum yapın