Kılavuz Kaptan

Denizcilik sektörü içerisinde direk ve dolaylı olarak çok fazla yapılabilecek meslekler barındırmaktadır. Kılavuz kaptan pozisyonu da bunlardan sadece bir tanesidir. Kılavuz kelimesi yönlendirici, önder manasına gelmektedir. Gemilerde de kılavuz kaptan, yani pilot dediğimiz kişiler de kendi tecrübelerine ve bölgenin coğrafi yapılarına göre kumandası altındaki gemilere yönlendirme görevlerinde bulunurlar.

Kılavuz Kaptan Kimdir?

Aslında yukarıda da temel düzeyde tanımını yapmıştık. Tekrar açıklamak gerekirse sığ, akıntısı çok, dar, derinlikleri belli olmayan, zaman içerisinde değişikliğe uğramış liman ve boğazlarda gemi kaptanına yardımcı olan deneyimli kaptanlardır.

Kılavuz kaptana neden ihtiyaç duyulur? sorusunun cevabı da aslında tanımda gizlidir. Zaman içerisinde belirli özel yerlerde bazı kazalar meydana gelmiştir. Örneğin karaya oturma, akıntıya kapılma, boğaz daralmaları gibi. Bu durumların önüne geçebilmek için bölgeyi iyi tanıyan ve mesleki anlamda tecrübesi üst seviyelerde olan kaptanların, dışarıdan gelen gemilere yardımcı olarak bu ve buna benzer durumların oluşması engellenmeye çalışılmıştır.

Kılavuz Kaptan Zorunlu mu?

Peki bu kadar önemli bir görev icra eden ve gemilerde can, mal ve çevresel kayıpların önüne geçilmesinde bu derece önemli yeri olan kılavuz kaptan zorunluluğu var mı? En çok merak edilen konulardan bir tanesi de bu oluyor. İsterseniz bu konuyu Limanlar Yönetmeliği 14. Maddesi ile cevap verelim;

Çanakkale veya İstanbul Boğazından girip Marmara limanlarından birine gidecek, Marmara limanlarından ayrılıp Çanakkale veya İstanbul Boğazından çıkacak uğraklı geçiş yapan her tonajdaki yabancı bayraklı ticaret gemileri, Çanakkale Boğazı Ege girişi ile Marmara limanları ve İstanbul Boğazı Karadeniz girişi ile Marmara limanları arasındaki güzergâhın deniz trafiği ve kıyı güvenliği yönünden ilgili liman başkanlıklarınca zorunlu görülen kesimlerinde seyir süresince kılavuz kaptan almak zorundadırlar. 

Limanlar Yönetmeliği Madde 14

Kılavuz Kaptan Olma Şartları

Gemilerde pilot adını verdiğimiz kılavuzluk hizmeti yapmak isteyen adaylardan istenen tüm şartlar aynı olmayabilir. Çünkü kaptanın deneyimi kadar bulunduğu bölgenin coğrafik farklılık ve çeşitliliği konusunda da tecrübe sahibi olması gerektiğini belirtmiştik. Fakat Kılavuz olmak isteyen kaptanlar genel olarak “Gemi adamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği Madde 69″ gereğince belirtilen ön şartları sağlaması beklenmektedir.

Kılavuz Kaptan Olma Şartları
  • Türk Vatandaşı olmak,
  • Kamu hakları konusunda mahrumiyeti bulunmamak,
  • 5237 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak,
  • 5237 sayılı Kanunun 188 inci, 190 ıncı ve 191 inci maddelerindeki suçlardan dolayı hakkında verilmiş bir mahkûmiyet veya güvenlik tedbiri kararı bulunmamak,
  • Askerlik ile ilgili bir ilişkisi bulunmamak,
  • Üniversitelerin Denizcilik Fakültesi veya ilgili fakültelerinin Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Bölümü mezunu olmak,
  • Uzakyol kaptanı yeterlik belgesine sahip olmak ve anılan belge ile en az on iki ay Donatım Yönergesinde uzakyol kaptan yeterliği ile donatılması gereken gemilerde gemi kaptanlığı yaptığını deniz hizmet belgesi ile belgelemek, *
  • Sağlık durumunun deniz hizmetine elverişli olduğunu, bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre belgelemek,
  • Düzgün, akıcı ve anlaşılabilir konuştuğunu hastaneden alınmış belge ile ispatlamak,
  • 70 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kılavuz kaptan sınavına girmeden önce YDS’nin İngilizce bölümünden en az 70 puan veya ÖSYM tarafından bunun eşdeğeri kabul edilen ulusal/uluslararası yabancı dil sınav türlerinden 70 puana denk puan almak,

*Burada istenilen tecrübe süresi, bölge şartlarının gereksinimlerine göre daha fazla da olabilmektedir.

Kılavuz Kaptan Sınavı

Kılavuzluk sınavları belirli dönemlerde ihtiyaca göre açılmaktadır. Yukarıda belirttiğimiz başvuru şartlarına uygun kişiler idare tarafından düzenlenecek olan bir eğitime alınırlar. Eğitimlerini başarı ile tamamlayan adaylar girecekleri sözlü ve yazılı sınavlar sonucunda başarılı olmaları durumunda pilot (kılavuz) kaptan olma hakkına sahip olabilmektedirler.

Eskiden kılavuzluk ihtiyacı bölge bölge belirlenip ona göre sınavlar açılırken, son zamanlardaki uygulamalarda artık tüm adaylar tek merkezde toplanıp daha sonra görevlendirmeleri yapılmaktadır. Bunun da göz önünde bulundurulmasında fayda bulunuyor.

Yorum yapın